Khi sản phẩm điện tử cần sản xuất với số lượng lớn hơn hoặc linh kiện SMD quá nhỏ để hàn tay (0402, 0201, BGA, QFN...), dịch vụ gia công SMT chuyên nghiệp là giải pháp. Bài viết này giới thiệu những gì một đơn vị gia công SMT cần có và cách đặt hàng hiệu quả.
1. Dịch Vụ Gia Công SMT Bao Gồm Những Gì?
Dịch vụ gia công SMT (Surface Mount Technology) bao gồm toàn bộ quy trình lắp ráp linh kiện bề mặt lên bo mạch PCB:
- Làm stencil: Tấm kim loại khắc lỗ theo vị trí pad trên mạch, dùng để in solder paste.
- In solder paste: In paste thiếc lên pad bằng máy in stencil tự động hoặc bán tự động.
- Gắn linh kiện (Pick & Place): Máy pick-and-place tự động gắn linh kiện từ reel/tray lên pad có solder paste.
- Hàn reflow: Lò reflow chạy theo profile nhiệt, thiếc chảy và tạo mối hàn.
- Kiểm tra AOI: Camera tự động quét toàn bộ board, phát hiện thiếu linh kiện, lệch vị trí, solder bridge.
- Rework (sửa chữa): Sửa các mối hàn lỗi phát hiện qua AOI hoặc kiểm tra trực quan.
Với bo mạch có cả SMT và DIP, dịch vụ có thể bao gồm thêm hàn wave soldering hoặc hàn tay cho linh kiện xuyên lỗ.
2. Thiết Bị Cần Thiết Cho Dịch Vụ SMT Chuyên Nghiệp
Dịch vụ SMT chuyên nghiệp cần đầu tư các thiết bị sau:
| Thiết bị | Chức năng | Tại sao quan trọng |
|---|---|---|
| Máy in stencil (Stencil Printer) | In solder paste đều và chính xác lên pad | Lượng paste không đều là nguyên nhân hàng đầu gây lỗi hàn |
| Máy Pick & Place | Gắn linh kiện tự động tốc độ cao | Độ chính xác cao, xử lý được linh kiện 0402, 0201, BGA |
| Lò Reflow | Hàn linh kiện bằng profile nhiệt kiểm soát | Profile nhiệt chính xác đảm bảo mối hàn chắc chắn |
| Hệ thống AOI | Kiểm tra quang học tự động sau reflow | Phát hiện 95%+ lỗi ngoại quan mà không cần kiểm tra thủ công |
| Máy X-Ray (tùy chọn) | Kiểm tra mối hàn ẩn (BGA, QFN) | Bắt buộc nếu board có linh kiện BGA |
3. Khả Năng Xử Lý Các Loại Linh Kiện SMD
| Loại linh kiện | Kích thước | Yêu cầu thiết bị |
|---|---|---|
| Resistor / Capacitor 0805, 0603 | 2.0×1.25mm trở lên | Pick & place thông thường |
| 0402 | 1.0×0.5mm | Pick & place độ chính xác cao |
| 0201 | 0.6×0.3mm | Pick & place chuyên dụng, stencil mỏng |
| QFP, SOIC, SOP | Pitch 0.5mm+ | Standard pick & place |
| QFN, LGA | Pad ẩn dưới linh kiện | AOI + X-ray để kiểm tra |
| BGA | Ball pitch 0.4–1.27mm | X-ray bắt buộc, cần reballing nếu rework |
4. Hồ Sơ Cần Chuẩn Bị Khi Đặt Gia Công SMT
Để đặt dịch vụ gia công SMT (consignment – khách cung cấp PCB và linh kiện), cần chuẩn bị:
Từ phía khách hàng cung cấp
- PCB đã sản xuất: Bo mạch trần đã kiểm tra, số lượng đủ (cộng thêm 5–10% dự phòng).
- Linh kiện theo BOM: Đóng gói đúng (reel, tube, tray) với số lượng đủ (cộng thêm 2–5% cho setup và hao hụt thiết bị).
- Stencil: Nếu đã có stencil từ trước, mang theo. Nếu chưa, nhà gia công làm mới.
Tài liệu kỹ thuật
- BOM: Danh sách linh kiện đầy đủ với designator, MPN, package.
- Assembly Drawing: PDF hoặc hình ảnh thể hiện vị trí và hướng lắp từng linh kiện.
- CPL / Pick & Place file: Tọa độ X/Y và góc xoay, nhà gia công nạp vào máy pick-and-place.
- Yêu cầu đặc biệt nếu có: loại solder paste (Pb-free hoặc Pb), yêu cầu nhiệt độ reflow, conformal coating...
5. Lưu Ý Khi Chuẩn Bị PCB Cho SMT
- Fiducial marks: Mạch cần có ít nhất 3 fiducial marks để máy pick-and-place và AOI căn chỉnh chính xác.
- Panelization: Với bo mạch nhỏ, ghép nhiều mạch trên một panel để tăng hiệu quả sản xuất. Thêm breakaway tab hoặc V-cut để tách sau khi hàn.
- Board thickness: Dây chuyền SMT thường xử lý tốt nhất với bo mạch dày 1.0–2.0mm.
- Via in pad: Via nằm trong pad SMD phải được filled và capped trước khi đưa vào SMT – nếu không, solder paste chảy xuống lỗ via, thiếu thiếc.
6. Quy Trình Đặt Hàng Gia Công SMT
- Gửi BOM, Assembly Drawing và CPL file để nhận báo giá.
- Xác nhận báo giá và thời gian sản xuất.
- Giao PCB và linh kiện đến nhà gia công.
- Nhà gia công tiến hành sản xuất stencil (nếu cần), setup máy và chạy thử first article.
- Xác nhận first article – sản xuất toàn bộ lô.
- Nhận bo mạch đã lắp ráp kèm báo cáo AOI.
Câu Hỏi Thường Gặp
Gia công SMT tính giá như thế nào?
Giá gia công SMT thường tính theo số pad (chân linh kiện) trên board, cộng thêm chi phí setup và stencil. Với số lượng lớn, giá trên mỗi pad giảm. Tại SMARTPCB88: phí gia công SMT = phí setup + phí hàn linh kiện. Phí setup tính 1 lần: 400.000đ nếu dưới 500 pad/PCB, 600.000đ nếu trên 500 pad/PCB. Phí hàn: 50đ/pad với đơn dưới 500 PCB, 40đ/pad với đơn trên 500 PCB. Xem chi tiết ở trang Gia công SMT.
Nhà gia công SMT có kiểm tra chức năng bo mạch không?
Hầu hết dịch vụ gia công SMT thực hiện kiểm tra AOI (ngoại quan tự động) và visual inspection. Functional test cần khách hàng cung cấp test fixture và test spec.
Tôi cần cung cấp bao nhiêu linh kiện dự phòng?
SMARTPCB88 đề nghị gửi dư khoảng 15% linh kiện để bù hao hụt khi setup máy và gắp linh kiện.
Cần gia công SMT? Gửi BOM và Assembly Drawing để nhận báo giá gia công SMT. Liên hệ ngay hoặc xem thêm thông tin tại trang dịch vụ gia công SMT.
