Bỏ qua tới nội dung

Hotline:0944926588096648048809463687010389933302

Logo SMARTPCB88

SMT Là Gì? Quy Trình Hàn Dán SMT và So Sánh Với Công Nghệ DIP

SMT là công nghệ chiếm ưu thế trong sản xuất điện tử hiện đại. Từ smartphone đến máy tính công nghiệp, hầu hết linh kiện điện tử đều được lắp ráp bằng SMT. Vậy SMT là gì, quy trình như thế nào và khác DIP ở chỗ nào?

1. SMT Là Gì?

SMT là viết tắt của Surface Mount Technology – công nghệ gắn kết bề mặt. Thay vì xuyên chân linh kiện qua lỗ trên mạch PCB (như công nghệ DIP truyền thống), SMT gắn linh kiện trực tiếp lên bề mặt mạch tại các vị trí pad thiết kế sẵn.

Linh kiện SMT (hay SMD – Surface Mount Device) có chân rất nhỏ hoặc không có chân, được thiết kế để hàn trực tiếp lên pad trên bề mặt PCB. Quá trình hàn thường dùng solder paste và lò reflow.

2. Quy Trình Hàn SMT Chuẩn

Bước 1: In Solder Paste (Stencil Printing)

Stencil (khuôn lưới thép) được đặt lên bề mặt PCB, căn chỉnh chính xác với vị trí pad. Solder paste (hỗn hợp bột thiếc và flux) được in qua các lỗ stencil xuống pad bằng dao gạt (squeegee). Độ dày và lượng solder paste in ra phụ thuộc vào độ dày stencil và kích thước lỗ aperture.

Đây là bước quan trọng nhất – lượng solder paste không đều hoặc bị lệch là nguyên nhân hàng đầu gây lỗi hàn SMT.

Bước 2: Gắn Linh Kiện (Pick and Place)

Máy pick-and-place tự động lấy linh kiện từ cuộn tape (reel) hoặc khay tray, sau đó đặt chính xác lên các pad đã có solder paste. Máy hiện đại có thể gắn hàng nghìn linh kiện mỗi giờ với độ chính xác ±0.05mm.

Bước 3: Hàn Reflow (Reflow Soldering)

PCB sau khi gắn linh kiện đi qua lò reflow – lò nhiệt điều khiển theo profile nhiệt độ gồm 4 vùng:

VùngNhiệt độMục đích
Preheat (Làm nóng sơ bộ)Tăng dần đến ~150°CBay hơi dung môi trong solder paste, giảm nhiệt shock
Soak (Giữ nhiệt)150–180°C, khoảng 60–90 giâyKích hoạt flux, cân bằng nhiệt độ toàn board
Reflow (Chảy thiếc)Vượt điểm nóng chảy (~217–220°C cho SAC305)Thiếc chảy và tạo mối hàn
Cooling (Làm mát)Giảm nhanh xuống <100°CTạo mối hàn kết tinh chắc chắn

Bước 4: Kiểm Tra (Inspection)

  • Visual Inspection: Kiểm tra trực quan dưới kính lúp hoặc camera.
  • AOI (Automated Optical Inspection): Hệ thống camera tự động so sánh ảnh chụp với thiết kế chuẩn, phát hiện thiếu linh kiện, lệch vị trí, tombstone, solder bridge.
  • X-Ray: Kiểm tra mối hàn ẩn dưới linh kiện như BGA, QFN mà mắt thường không thể nhìn thấy.

3. So Sánh SMT và DIP

Tiêu chíSMTDIP (Through Hole)
Kích thước linh kiệnRất nhỏ (0201, 0402, 0603...)Lớn hơn, có chân xuyên lỗ
Mật độ lắp rápCao, cả hai mặt PCBThấp hơn, thường chỉ một mặt
Độ bền cơ họcThấp hơn với tải cơ họcCao hơn, chân xuyên qua lỗ
Khả năng tự động hóaRất caoKhó tự động hóa hoàn toàn
Chi phí tự động hóaGiảm theo số lượng lớnThủ công nhiều hơn
Hàn lại thủ côngKhó với linh kiện nhỏ (BGA, QFN)Dễ hàn tay
Ứng dụng điển hìnhĐiện tử tiêu dùng, IoT, máy tínhNguồn điện, connector, relay

4. Khi Nào Dùng SMT, Khi Nào Dùng DIP?

Trong thực tế, hầu hết bo mạch hiện đại dùng cả hai công nghệ trên cùng một mạch (mixed assembly):

  • Dùng SMT: IC, tụ, trở, cuộn cảm, các linh kiện nhỏ gọn.
  • Dùng DIP (THT): Connector, relay, biến áp, electrolytic capacitor lớn, linh kiện công suất cần chịu rung lắc.

Với mạch prototype hoặc số lượng nhỏ, DIP dễ hàn tay và sửa chữa hơn. Với sản xuất hàng loạt, SMT tiết kiệm chi phí và thời gian hơn nhiều.

5. Các Loại Lỗi Phổ Biến Trong Hàn SMT

  • Tombstone: Linh kiện 2 đầu dựng đứng do solder paste không đều hoặc pad không đối xứng.
  • Solder Bridge: Mối hàn chập giữa 2 pad liền kề.
  • Cold Joint: Mối hàn không chảy hoàn toàn, bề mặt mờ và dòn.
  • Insufficient Solder: Thiếu thiếc, không đủ bao phủ pad.
  • Voiding: Bọt khí trong mối hàn BGA, QFN – phát hiện bằng X-Ray.

Câu Hỏi Thường Gặp

SMT và SMD khác nhau không?
SMT là công nghệ (Surface Mount Technology). SMD là linh kiện (Surface Mount Device). SMT là quy trình dùng để lắp ráp linh kiện SMD lên PCB.

Stencil là gì?
Stencil là tấm kim loại mỏng (thường bằng thép không gỉ) có lỗ aperture tương ứng với các pad trên mạch. Dùng để in solder paste đều và chính xác lên pad trước khi đặt linh kiện.

Báo giá gia công SMT như thế nào?
Giá gia công SMT thường tính theo số pad (chân linh kiện) trên bo mạch, ngoài ra tính theo chi phí thiết lập, stencil và vật tư. Tại SMARTPCB88: phí gia công SMT = phí setup + phí hàn linh kiện. Phí setup tính 1 lần: 400.000đ nếu dưới 500 pad/PCB, 600.000đ nếu trên 500 pad/PCB. Phí hàn: 50đ/pad với đơn dưới 500 PCB, 40đ/pad với đơn trên 500 PCB. Xem chi tiết ở trang Gia công SMT.

Bạn cần gia công SMT? Gửi file Gerber và BOM để nhận báo giá gia công SMT. Xem thêm dịch vụ gia công SMT hoặc liên hệ để được tư vấn quy trình lắp ráp.

Cần báo giá chính xác cho mạch của bạn?

Gửi file mạch (Gerber nén .zip/.rar) để nhận báo giá chi tiết, hoặc gọi hotline 0944926588.